Rusya’nın Rostov-na-Donu kentinde tutuklu bulunan Abhaz hukukçu, akademisyen ve sivil toplum temsilcisi İrakli Bjinava hakkında yeni bir ceza davası açıldı. Rus soruşturma makamları, Bjinava’yı internet üzerinden Çeçen komutan Şamil Basayev’i öven ve terörizmi meşrulaştıran paylaşımlar yapmakla suçladı. Yeni dosya, Bjinava hakkında daha önce açılan “devlet güvenliğine karşı faaliyet çağrısı” soruşturmasına eklenirken, dava Abhazya’da da geniş yankı uyandırdı.
Rusya Soruşturma Komitesi’nin açıklamasına göre suçlamanın dayanağını, 2023 yılında Rostov bölgesinde bulunduğu sırada internette yayımladığı bazı ifadeler oluşturuyor. Resmi açıklamada paylaşım içeriklerine yer verilmezken, yerel medya kaynakları soruşturmanın Şamil Basayev hakkında yapılan değerlendirmelerle bağlantılı olduğunu aktardı. Basayev, Rusya tarafından çok sayıda terör saldırısının sorumlularından biri olarak kabul edilirken, Abhazya’da 1992-1993 savaşındaki rolü nedeniyle “Abhazya Kahramanı” unvanına sahip isimler arasında yer alıyor.
Bjinava, Şubat ayında Rostov-na-Donu’da gözaltına alınmıştı. Güney Federal Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde öğretim üyesi olan ve Rostov Abhaz Diasporası’nın başkanlığını yürüten Bjinava’nın gözaltına alınmasından kısa süre önce sosyal medya hesabında Abhaz vatandaşlarına Rus pasaportu verilmesi uygulamasını eleştirdiği belirtilmişti. Daha sonra hakkında “etnik nefreti körükleme” ve “Rusya karşıtı açıklamalar” iddialarıyla dava açılmış, mahkeme tutukluluk kararı vermişti.
Bjinava’ya yönelik ilk ceza soruşturmasının temelinde ise Aralık 2022’de yaptığı bir paylaşım bulunuyor. Söz konusu paylaşımda, Pitsunda’daki devlet mülkünün Rusya’ya devrini öngören anlaşmayı eleştiren Bjinava’nın, bu düzenlemenin Abhaz mevzuatına aykırı olduğunu savunduğu aktarılmıştı. Haziran ayında başlayan yargı süreci halen devam ederken, Rus makamları yeni suçlamayı da mevcut dosyaya ekledi.
Abhazya’da ise Bjinava’ya destek amacıyla yaklaşık bir aydır imza kampanyası yürütülüyor. Başkent Sohum’daki Özgürlük Meydanı’nda ve internet üzerinden sürdürülen kampanyada, Abhazya yönetiminden ve Rusya’nın Sohum Büyükelçiliği’nden davayı yakından takip etmeleri talep ediliyor. Kampanyayı yürütenler, Bjinava’nın yasal ve insani haklarının korunmasını isterken, birçok akademisyen ve sivil toplum temsilcisi de tutukluluk sürecine ilişkin kamuoyunun yeterince bilgilendirilmediğini savunuyor.
Konuya ilişkin açıklama yapan Abhazya Devlet Başkanı Badra Gunba ise soruşturmanın Rusya Federasyonu’nun yetki alanında bulunduğunu belirtti. Çifte vatandaşlığa sahip olan Bjinava’nın uzun yıllardır Rusya’da yaşayıp çalıştığını hatırlatan Gunba, bu nedenle sürecin Rus kolluk ve yargı makamlarının sorumluluğunda olduğunu söyledi. Buna karşın bazı Abhaz siyasi çevreleri ve aktivistler, davanın yalnızca hukuki değil siyasi boyutları da bulunduğunu öne sürerek yönetimden daha aktif tutum almasını talep ediyor.
Bjinava hakkındaki soruşturma, son yıllarda Rusya ile Abhazya arasındaki ilişkiler bağlamında açılan benzer davaları yeniden gündeme getirdi. Mart ayında bir başka Abhaz vatandaşı olan Timur Agrba da Şamil Basayev’e ilişkin paylaşımları nedeniyle “terörizmi meşrulaştırma” suçundan 5,5 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı. Savunma tarafı ise söz konusu paylaşımların terörizmi övmediğini, Basayev’in Abhazya’daki savaş sırasındaki rolüne atıf yaptığını savunmuştu.
