Kuzey Osetya Cumhuriyeti’ndeki Vladikavkaz Sanayi Mahkemesi, Abhaz gazeteci Nizfa Arşba’ya Rusya’daki “yabancı ajan” mevzuatını ihlal ettiği gerekçesiyle 30 bin ruble para cezası verdi. Mahkeme, Arşba’nın sosyal medya platformu Facebook’ta yaptığı bir paylaşımda, içeriğin bir “yabancı ajan” tarafından üretildiğine veya yabancı ajan faaliyetleriyle bağlantılı olduğuna dair yasal ibareyi kullanmadığını öne sürdü. Kararın 31 Ağustos 2026 tarihinde verildiği, ancak gazetecinin bundan haftalar sonra tesadüfen haberdar olduğu bildirildi.
Sohum’da yaşayan ve Aiashara adlı haber platformunun kurucusu olan Arşba, kendisine herhangi bir resmi bildirim ulaşmadığını söyledi. Gazeteci, dava dosyasını internette görmesinin ardından mahkeme kararından haberdar olduğunu belirtti. Mahkeme kayıtlarında, duruşma çağrılarının Arşba’nın Rusya’daki “son bilinen ikamet adresine” gönderildiği ifade edilirken, Arşba ise hayatında hiç Rusya’da yaşamadığını, Rus vatandaşlığı taşımadığını ve Vladikavkaz’da kendisine nasıl bir adres atandığını bilmediğini açıkladı.
Nizfa Arşba, Rusya Adalet Bakanlığı tarafından Mart 2025’te “yabancı ajan” siciline alınmıştı. Karar, Abhazya’daki cumhurbaşkanlığı seçimlerinin hemen ardından gelmişti. Rus makamları, Arşba’nın siyasi içerikli yayın faaliyetleri yürüttüğünü, Rusya’daki karar alma süreçleri ve seçim sistemi hakkında eleştirel içerikler yaydığını savunmuştu. Gazeteci ise karara itiraz ederek sicilden çıkarılmak için Rus mahkemelerinde dava açmış, ancak ilk derece, istinaf ve temyiz aşamalarında sonuç alamamıştı.
Arşba’nın durumu, son yıllarda Rusya ile Abhazya arasındaki siyasi gerilimlerin sembollerinden biri olarak görülüyor. Gazeteci, Rus vatandaşlarının Abhazya’da daire satın almasına imkan tanıyacak düzenlemeler başta olmak üzere, Moskova ile Sohum arasında imzalanan bazı anlaşmalara açık biçimde karşı çıkmıştı. Benzer tutumları nedeniyle Abhaz siyasetçiler Kan Kvarçiya ile Leuan Mikaa Rus vatandaşlıklarını kaybederken, bazı Abhaz gazeteciler de Rusya’nın “yabancı ajan” listesine alınmıştı.
Rusya’nın “yabancı ajan” uygulaması Abhaz gazeteciler arasında daha önce de tartışma yaratmıştı. Mart 2025’te Arşba ile birlikte gazeteci İzida Çania da aynı listeye eklenmiş, daha önce ise Çegemskaya Pravda gazetesinin genel yayın yönetmeni İnal Haşığ sicile alınmıştı. Abhazya Gazeteciler Birliği söz konusu kararları eleştirerek, Rus makamlarının Abhaz gazetecilere yönelik uygulamalarına karşı çıkmıştı. İnal Haşığ daha sonra listeden çıkarılmış olsa da Arşba ve Çania hakkındaki kararlar yürürlükte kaldı.
Gazeteci, verilen para cezasını ödemeyi düşünmediğini açıkladı. Rus mevzuatına göre “yabancı ajan” kurallarının tekrarlanarak ihlal edilmesi halinde idari yaptırımların ceza soruşturmasına dönüşmesi mümkün. Arşba, Rus vatandaşı olmamasına rağmen Rus makamlarının kendisi hakkında işlem tesis etmesini eleştirirken, söz konusu kararın ifade özgürlüğü ve gazetecilik faaliyetleri üzerindeki baskının yeni bir örneği olduğunu savundu.
