ABD’nin başkenti Washington’da Azerbaycan ile Ermenistan arasında imzalanan barış anlaşmasının birinci yıl dönümünde üç ülke ortak bir bildiri yayımlayarak sürecin devamına yönelik kararlılık mesajı verdi. Beyaz Saray’ın ev sahipliğinde 8 Ağustos 2025’te gerçekleştirilen zirvenin üzerinden geçen bir yılın ardından yapılan açıklamada, taraflar kalıcı barışın tesisi için atılan adımların önemine vurgu yaptı.
Washington’da geçen yıl Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan’ın katıldığı zirve, Güney Kafkasya’da onlarca yıldır süren çatışma döneminin ardından yeni bir dönemin başlangıcı olarak değerlendirilmişti. Zirvede taraflar, daha önce üzerinde uzlaşı sağlanan barış anlaşması metnini parafe etmiş ve ilişkilerin normalleştirilmesi yönünde ortak irade ortaya koymuştu.
Birinci yıl dönümü dolayısıyla yayımlanan ortak bildiride Azerbaycan, Ermenistan ve ABD, geçen bir yıl içerisinde kaydedilen ilerlemeyi memnuniyetle karşıladıklarını belirtti. Açıklamada, iki ülke arasında kalıcı ve sürdürülebilir barışın sağlanmasının yalnızca ikili ilişkiler açısından değil, Güney Kafkasya’nın istikrarı ve ekonomik kalkınması bakımından da kritik önem taşıdığı ifade edildi.
Taraflar, uluslararası sınırların dokunulmazlığı ve güç kullanımı yoluyla toprak kazanımının kabul edilemezliği ilkelerine bağlılıklarını yineledi. Ortak açıklamada, geçmişte yaşanan savaşların ve insani kayıpların tekrarlanmaması gerektiği vurgulanırken, karşılıklı intikam anlayışının reddedildiği ve geleceğin iyi komşuluk ilişkileri temelinde inşa edilmesi gerektiği belirtildi.
Washington Zirvesi’nin en dikkat çekici başlıklarından biri ulaştırma ve bağlantısallık projeleri olmuştu. Taraflar, Azerbaycan’ın ana karası ile Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti arasında Ermenistan üzerinden kesintisiz ulaşım sağlanmasına yönelik çalışmaların sürdürülmesi konusunda mutabık kalmıştı. Bu çerçevede ABD’nin de dahil olduğu çeşitli ekonomik ve altyapı projeleri gündeme gelmişti.
Geçen bir yıl içerisinde taraflar arasında doğrudan temasların devam ettiği, sınır belirleme ve ulaştırma hatlarının açılması gibi konularda teknik görüşmeler yürütüldüğü bildirildi. Bununla birlikte nihai barış anlaşmasının henüz imzalanmamış olması ve bazı teknik ayrıntıların çözüme kavuşturulamaması nedeniyle süreç tamamlanmış değil. Taraflar ise müzakerelerin sürdürülmesi konusunda kararlı olduklarını açıklıyor.
Barış süreci uluslararası toplum tarafından genel olarak olumlu karşılanırken, hem Ermenistan’da hem de Azerbaycan’da anlaşmanın bazı unsurlarına yönelik eleştiriler de gündeme geldi. Özellikle ulaşım koridorlarının statüsü, güvenlik düzenlemeleri ve savaşın insani sonuçlarıyla ilgili meseleler kamuoyunda tartışılmaya devam ediyor. Buna rağmen iki ülke liderliği, mevcut sürecin çatışma yerine diplomasi yolunu güçlendirdiğini savunuyor.
Avrupa Birliği ve çeşitli uluslararası kuruluşlar da Washington’da elde edilen ilerlemeyi memnuniyetle karşıladıklarını açıkladı. Avrupa Parlamentosu’ndan yapılan değerlendirmelerde, liderlerin Washington’da attığı adımların bölgesel normalleşme açısından önemli bir dönüm noktası oluşturduğu ve kalıcı barış için yeni fırsatlar yarattığı ifade edildi.
Birinci yıl dönümü vesilesiyle yapılan açıklamalar, Washington Zirvesi’nin taraflar açısından yalnızca sembolik bir buluşma olarak görülmediğini ortaya koydu. Azerbaycan ve Ermenistan yönetimleri, barış anlaşmasının imzalanması ve onaylanması yönündeki çalışmaların sürdürüleceğini belirtirken, ABD de sürece desteğini devam ettireceğini duyurdu. Böylece Güney Kafkasya’da kalıcı barış arayışı ikinci yılına girmiş oldu.
