Rusya’da bağımsız gazeteci ve belgeselci İnna Kuroçkina hakkında terör suçlamalarıyla yürütülen ceza soruşturması, gıyabi tutuklama kararı ve uluslararası arama süreci devam ediyor. Çekya’da yaşayan Kuroçkina, Rusya Sonrası Özgür Halklar Forumu’ndaki siyasi faaliyetleri ve sürgündeki İçkerya yönetimiyle bağlantılarıyla da tanınıyor. Hakkındaki suçlamalar, Rusya’nın yurt dışındaki muhaliflere yönelik baskılarının yeni bir örneği olarak değerlendiriliyor.
Ukraynalı bir ailede Gürcistan’da dünyaya gelen 54 yaşındaki Kuroçkina, Sankt-Peterburg Devlet Üniversitesi Filoloji Fakültesinden mezun oldu. Bir dönem Mihail Hodorkovski’nin Açık Rusya yapılanmasının Prag şubesini yöneten Kuroçkina, daha sonra bu yapıyla yollarını ayırdı. 2016’da kendi medya projesini kuran gazeteci, bugün I NEWS adıyla yayın yapan platformda siyasi gelişmeler ve Rusya’nın çevresindeki bölgelerde yaşananlar üzerine içerikler hazırlıyor.
Kuroçkina, Rusya Sonrası Özgür Halklar Forumu’nun koordinatörleri arasında yer alıyor ve sürgündeki Çeçen İçkerya Cumhuriyeti hükümetinin başbakanı Ahmed Zakayev’in özel temsilcisi olarak görev yapıyor. Forum, Rusya Federasyonu bünyesindeki halkların kendi geleceklerini belirleme hakkını savunan siyasi oluşumları bir araya getiriyor. Rus makamları forumu ve bağlantılı yapıları güvenlik tehdidi olarak değerlendirirken, katılımcıları Rusya’nın mevcut siyasi ve toprak bütünlüğü düzenine karşı faaliyet yürütmekle suçluyor.
Moskova’daki Basmannıy Bölge Mahkemesi, 2025’te Kuroçkina hakkında gıyabi tutuklama kararı verdi. Moskova Şehir Mahkemesi, 11 Haziran 2025’te karara yapılan itirazı reddetti. Rusya Soruşturma Komitesi, gazeteciyi internet üzerinden terör faaliyetlerine çağrı yapmak veya terörizmi meşrulaştırmak, terör topluluğu kurmak ve yönetmek, terör örgütü olarak tanımlanan bir yapının faaliyetlerini organize etmekle suçluyor. Bu suçlamalar kapsamında mahkumiyet kararı verilmesi halinde Kuroçkina ömür boyu hapis cezasıyla karşı karşıya kalabilir.
Rusya Federal Mali İzleme Servisi, Kuroçkina’yı teröristler ve aşırılık yanlıları listesine aldı. Rusya Adalet Bakanlığı ise önce I NEWS projesini Ekim 2025’te yabancı ajan siciline kaydetti, ardından 29 Mayıs 2026’da Kuroçkina’yı da aynı statüye dahil etti. Bakanlık, gazetecinin Rus makamlarının politikalarına ilişkin açıklamaları, Ukrayna’daki savaşa karşı tutumu ve yurt dışındaki siyasi faaliyetlerini gerekçe gösterdi. Kuroçkina hakkındaki bu idari kararlar, terör suçlamalarına ilişkin ceza soruşturmasından ayrı süreçler olarak yürütülüyor.
Kuroçkina’nın destekçileri, soruşturmanın gazetecilik faaliyetleri ve Çeçenya’nın bağımsızlığını savunan siyasi çalışmalarıyla bağlantılı olduğunu ileri sürüyor. The Chechen Press’te yayımlanan açıklamada, Rus devlet televizyonlarında Çeçenya’nın bağımsızlığını savunan yurt dışındaki isimleri terörizmle ilişkilendiren dört programın yayımlanmasının ardından baskıların yoğunlaştığı savunuldu.
Baskıların gazetecinin ailesini de etkilediği belirtiliyor. Kuroçkina’nın eşi Andrey Kuroçkin, 23 Haziran 2026’da Sankt-Peterburg’daki Dzerjinski Bölge Mahkemesi tarafından yabancı ajan mevzuatını ihlal etmekten suçlu bulundu. Kararın, I NEWS projesindeki yöneticilik faaliyetleriyle bağlantılı olduğu bildirildi. Kuroçkina’nın destekçileri bu işlemi gazeteci üzerindeki baskının ailesine uzanması olarak yorumluyor.
Kuroçkina’ya uluslararası koruma sağlanması için Avrupa’dan siyasetçiler ve kamuoyunda tanınan isimler de destek açıklamalarında bulundu. Destek verenler arasında Ukrayna Devlet Başkanlığı Ofisi danışmanı Mihail Podolyak, Estonya Parlamentosu Dışişleri Komisyonu Başkanı Marko Mihkelson, İtalya Senatosu üyesi Ivan Scalfarotto ve Polonya’nın eski dışişleri bakanı Anna Fotyga bulunuyor. İtalyan siyasetçi Benedetto Della Vedova ve Gürcistan’ın eski Çekya Büyükelçisi Nino Nakaşidze de uluslararası destek çağrısında adı geçen isimler arasında yer alıyor.
Kuroçkina hakkındaki gelişmeler, Rusya’da bağımsız gazetecilere ve savaş karşıtı yayın yapan medya mensuplarına yönelik daha geniş bir baskı ortamında yaşanıyor. İnsan Hakları İzleme Örgütü, kadın hakları savunucusu ve gazeteci Svetlana Anohina’nın Ocak 2026’da savaşla ilgili paylaşımları nedeniyle gıyabında beş yıl hapis cezasına çarptırılmasını eleştirdi. Sürgündeki gazetecilere yönelik davalarda terörizm, ordu hakkında yanlış bilgi yayma ve yabancı ajan mevzuatını ihlal etme suçlamalarının kullanılması, bağımsız haberciliğin giderek daha ağır hukuki yaptırımlarla karşı karşıya kaldığı yönündeki kaygıları artırıyor.
Abhaz gazeteci Nizfa Arşba hakkında verilen yakın tarihli karar da bu çerçevede dikkat çekiyor. Arşba, Rusya’nın yabancı ajan mevzuatını ihlal ettiği gerekçesiyle 31 Ağustos 2026’da 30 bin ruble para cezasına çarptırıldı. Gazeteci, karardan resmen haberdar edilmediğini ve bildirimin Rusya’da hiç yaşamadığı bir adrese gönderildiğini açıkladı. Kuroçkina hakkındaki terör suçlamalarıyla Arşba’ya verilen idari ceza aynı nitelikte olmasa da iki dosya, Rus makamlarının bağımsız gazetecilere yönelik farklı hukuki yaptırımlarını ve yabancı ajan mevzuatının uygulanmasını gündeme taşıyor.
Kuroçkina’nın davasının nasıl sonuçlanacağı henüz belli değil. Gazeteciye yöneltilen suçlamalar hakkında kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı bulunmuyor. Uluslararası koruma çağrıları sürerken, soruşturmanın seyri ve ailesine yönelik işlemler, Rusya’nın yurt dışında yaşayan muhalifler ile bağımsız medya çalışanlarına yaklaşımına ilişkin tartışmaların merkezinde yer almayı sürdürüyor.
