İnguşetya Cumhuriyeti’nde bir grup İnguş kadın, Ceyrah bölgesinde bulunan ve Orta Çağ’dan günümüze ulaşan “İki Rakibin Kuleleri” olarak bilinen tarihi kule kompleksinin çökme tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu belirterek yetkililere acil müdahale çağrısında bulundu. Sosyal medyada yayımlanan görüntülü çağrıda kadınlar, kültürel miras niteliğindeki yapının korunması için gecikmeden restorasyon ve güçlendirme çalışmalarının başlatılmasını istedi.
İnguş kadınlar tarafından yayımlanan açıklamada, kulelerin üzerinde bulunduğu kaya kütlesinin zamanla aşınarak parçalandığı ve bunun da tarihi yapının geleceğini tehdit ettiği ifade edildi. Çağrıda, bölgenin yalnızca İnguş halkı için değil, tüm Kuzey Kafkasya’nın kültürel hafızası açısından önemli bir değer taşıdığı vurgulandı. Kadınlar, yetkililerin sorunu uzun süredir bildiğini ancak bugüne kadar somut bir koruma programının hayata geçirilmediğini dile getirdi.
Başkent Magas’taki cumhuriyet yönetimine hitaben yapılan çağrıda, İnguşetya Devlet Başkanı Mahmud-Ali Kalimatov’un yanı sıra cumhuriyet parlamentosu üyeleri ve federal düzeyde görev yapan milletvekillerinden de harekete geçmeleri talep edildi. Açıklamayı yapanlar, kulelerin bulunduğu kayalık zemindeki erozyonun her geçen yıl arttığını, gerekli önlemler alınmadığı takdirde yapının geri dönüşü olmayan biçimde zarar görebileceğini belirtti.
Tarihi kaynaklara göre “İki Rakibin Kuleleri” kompleksi, Ceyrah bölgesindeki dağlık alanda yer alıyor. Savunma amaçlı inşa edilen iki savaş kulesi ve bunları birbirine bağlayan taş surlardan oluşan yapı, Vaynah Orta Çağ mimarisinin önemli örnekleri arasında gösteriliyor. Bölgenin sarp coğrafyasında yükselen kuleler, yüzyıllar boyunca yerel toplulukların güvenliğini sağlamak amacıyla kullanıldı ve bugün İnguş halkının tarihi kimliğinin sembollerinden biri olarak kabul ediliyor.
Kulelerin durumu daha önce de kamuoyunun gündemine gelmişti. Yerel aktivistler ve bölge sakinleri 2024 yılında yaptıkları açıklamalarda, yapılarda çatlaklar oluştuğunu ve acil restorasyon gerektiğini duyurmuştu. Ancak yetkililerin finansman yetersizliği ve teknik zorluklar nedeniyle kapsamlı bir koruma çalışmasını henüz başlatamadığı belirtilmişti. Son kadın girişimi ise konuyu yeniden kamuoyunun dikkatine taşıdı.
Uzmanlar, İnguşetya’nın dağlık kesimlerinde yer alan Orta Çağ kulelerinin Kuzey Kafkasya’daki en özgün mimari miraslardan biri olduğunu belirtiyor. Yüzlerce yıllık geçmişe sahip bu yapılar, bölgenin tarihini, toplumsal örgütlenmesini ve savunma kültürünü yansıtan önemli belgeler niteliğinde kabul ediliyor. Vaynah kule mimarisi, yüksek taş işçiliği ve dağlık araziye uyumlu tasarımıyla Kafkasya’nın en dikkat çekici mimari geleneklerinden biri olarak değerlendiriliyor.
İnguş kadınlar ise çağrılarının yalnızca bir yapının korunmasına yönelik olmadığını, gelecek nesillere aktarılması gereken ortak tarihi mirasın savunulmasını amaçladığını ifade ediyor. Yetkililerden bilim insanları, mühendisler ve kültürel miras uzmanlarının katılımıyla kapsamlı bir koruma programı hazırlanmasını isteyen kadınlar, zamanında müdahale edilmemesi halinde İnguş tarihinin önemli sembollerinden birinin tamamen kaybedilebileceği uyarısında bulunuyor.
