Kazakistan’da tutulan Çeçen sığınmacı ve muhalif Mansur Movlayev’in avukatları, iltica talebinin reddedilmesine ilişkin kararın bozulması için Kazakistan Yüksek Mahkemesi’ne başvurdu. Savunma ekibi, alt mahkemelerin verdiği kararların hem uluslararası koruma ilkeleriyle hem de dosyada yer alan delillerle çeliştiğini savunuyor. Başvurunun kabul edilmesi halinde dosya yeniden incelenebilecek. Movlayev’in destekçileri ise davanın yalnızca bir iltica meselesi olmadığını, aynı zamanda olası bir iade durumunda yaşam hakkı ve güvenlik riskleriyle ilgili olduğunu belirtiyor.
1995 yılında Çeçenya’nın Şali kentinde doğan Mansur Movlayev, Kadirov yönetimine yönelik eleştirileriyle tanınıyor. Movlayev, daha önce yaptığı açıklamalarda Çeçenya’da güvenlik güçleri tarafından kaçırıldığını, gayriresmi gözaltı merkezlerinde tutulduğunu ve işkence gördüğünü öne sürmüştü. Rus makamları ise hakkında “aşırılıkçı faaliyetlerin finansmanı” dahil çeşitli suçlamalar bulunduğunu savunuyor. Muhalif çevreler ve insan hakları savunucuları ise suçlamaların siyasi nitelik taşıdığını ve faaliyetleri nedeniyle hedef alındığını ileri sürüyor.
Movlayev, Mayıs 2025’te Almatı’da Rusya’nın talebi üzerine gözaltına alınmıştı. Gözaltından kısa süre sonra kendisine sığınmacı başvurucusu statüsü verilmiş ve bu durum geçici koruma sağlamıştı. Ancak Kazakistan makamları Aralık 2025’te iltica talebini reddetti. Daha sonra Rusya’nın iade talebi kabul edilirken, savunma tarafı hem iltica kararına hem de iade sürecine karşı ayrı hukuk mücadeleleri başlattı.
Savunma ekibine göre alt mahkemeler, Movlayev’in Çeçenya’ya dönmesi halinde karşılaşabileceği riskleri yeterince değerlendirmedi. Avukatlar, müvekkillerinin geçmişte kötü muameleye maruz kaldığı yönündeki beyanlarının ve insan hakları örgütlerinin raporlarının dikkate alınmadığını savunuyor. Ayrıca Çeçenya’daki siyasi atmosfer ve muhaliflere yönelik uygulamalar nedeniyle Movlayev’in Rusya’ya gönderilmesi durumunda ciddi tehlikelerle karşı karşıya kalabileceği belirtiliyor.
Dosya daha önce Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komitesi’nin de gündemine taşınmıştı. Kazakistan Yüksek Mahkemesi, Şubat 2026’da aldığı kararla Movlayev’in iadesinin, iltica süreciyle ilgili nihai karar verilinceye kadar uygulanmasını durdurmuştu. Bu nedenle iltica talebinin reddedilmiş olması, Rusya’ya derhal teslim edileceği anlamına gelmiyor. Savunma tarafı, uluslararası mekanizmaların da dosyayı takip etmeyi sürdürdüğünü belirtiyor.
Movlayev’in avukatları, Yüksek Mahkeme’nin dosyayı incelemeyi kabul etmesinin hukuki sürecin en önemli aşamalarından biri olacağını ifade ediyor. Savunma ekibi, Kazakistan’ın taraf olduğu uluslararası sözleşmeler uyarınca işkence veya siyasi baskı riski bulunan kişilerin zorla geri gönderilemeyeceğini vurguluyor. İnsan hakları savunucuları da Kazakistan makamlarına uluslararası yükümlülüklerine uygun hareket etme çağrısında bulunurken, gözler şimdi Yüksek Mahkeme’nin başvuru hakkında vereceği karara çevrilmiş durumda.
