Türkiye’de farklı siyasi partilerden milletvekilleri, Abhazya’ya yönelik ulaşım ve seyahat kısıtlamalarının kaldırılması çağrısında bulunarak, Türkiye’nin Abhazya ile doğrudan temas kurmasına yönelik somut adımlar atılmasını istedi. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde 5 Ağustos’ta düzenlenen ortak basın açıklamasında parlamenterler, Abhazya’ya uygulanan izolasyonun insani, kültürel ve ekonomik sonuçlar doğurduğunu belirterek, mevcut uygulamaların gözden geçirilmesi gerektiğini vurguladı.
“Abhazya İçin İzolasyona Son” inisiyatifinin yürüttüğü kampanya kapsamında gerçekleştirilen açıklamaya farklı siyasi partilerden milletvekilleri ve sivil toplum temsilcileri katıldı. Açıklamayı Türkiye İşçi Partisi İstanbul Milletvekili Ahmet Şık okurken, DEM Parti Milletvekili Özgül Saki, Emek Partisi İstanbul Milletvekili İskender Bayhan, DEVA Partisi milletvekilleri Mehmet Emin Ekmen ve İdris Şahin, Yeni Parti Ankara Milletvekili Okan Konuralp ile Yeni Yol Partisi Grup Başkanvekili Selçuk Özdağ da etkinlikte yer aldı. Açıklama, Abhazya konusunda Türkiye siyasetinde uzun süredir görülmeyen geniş katılımlı bir ortak çağrı olarak dikkat çekti.
Milletvekilleri tarafından yapılan değerlendirmede, Karadeniz’in doğu kıyısında yer alan Abhazya ile Türkiye arasında tarihsel ve toplumsal bağların bulunduğu hatırlatıldı. Açıklamada, 19. yüzyılda yaşanan sürgünler sonrasında önemli bir Abhaz nüfusunun Türkiye’ye yerleştiği, bugün Türkiye’de yaşayan Abhazların sayısının Abhazya’daki nüfustan daha fazla olduğuna ilişkin görüşlere yer verildi. Bu nedenle iki toplum arasındaki ailevi, kültürel ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesinin yalnızca dış politika değil, aynı zamanda insani bir mesele olduğu ifade edildi.
Basın açıklamasında, Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından yaşanan gelişmeler hatırlatılarak Abhazya’nın 1993 yılında fiili bağımsızlığını kazandığı, ancak uluslararası alanda sınırlı sayıda ülke tarafından tanındığı belirtildi. Bu durumun Abhazya’nın dış dünyayla ilişkilerini zorlaştırdığına işaret eden milletvekilleri, özellikle ulaşım, ticaret, eğitim ve sağlık alanlarında yaşanan sorunların doğrudan sivilleri etkilediğini savundu. Açıklamada, Türkiye’nin de uzun yıllardır uygulanan kısıtlamalar nedeniyle bu izolasyon sürecinin dolaylı aktörlerinden biri hâline geldiği öne sürüldü.
Milletvekilleri, mevcut uygulamaların özellikle seyahat özgürlüğü bakımından çeşitli mağduriyetlere yol açtığını dile getirdi. Tedavi amacıyla seyahat etmek isteyen hastaların, eğitim fırsatlarına ulaşmaya çalışan öğrencilerin ve iki ülke arasında yaşayan ailelerin çeşitli engellerle karşılaştığı belirtilirken, Abhazya pasaportlarının tanınmamasının günlük yaşam üzerinde doğrudan etkiler yarattığı ifade edildi. Açıklamada, temel insan hakları açısından değerlendirildiğinde serbest dolaşım hakkının önündeki engellerin kaldırılması gerektiği görüşü öne çıktı.
Ortak deklarasyonda Türkiye hükümetine iki temel talep iletildi. Bunlardan ilki, Abhazya pasaportlarının Türkiye sınır kapılarında geçerli kimlik ve seyahat belgesi olarak kabul edilmesi oldu. İkinci talep ise Türkiye ile Abhazya arasında doğrudan deniz ve hava ulaşımının yeniden başlatılması olarak sıralandı. Milletvekilleri, söz konusu adımların diplomatik tanıma anlamına gelmek zorunda olmadığını, dünyanın farklı bölgelerinde benzer statü sorunlarına sahip ülkeler ve bölgelerle yürütülen uygulamaların buna örnek teşkil ettiğini savundu.
Açıklamada ayrıca, Karadeniz havzasında ekonomik ve toplumsal ilişkilerin geliştirilmesinin bölgesel istikrar açısından önem taşıdığı belirtildi. Türkiye ile Abhazya arasındaki doğrudan ulaşımın yeniden başlamasının ticaret, turizm ve kültürel etkileşimi artırabileceği ifade edilirken, özellikle Türkiye’de yaşayan Abhaz diasporasının uzun yıllardır bu yöndeki taleplerini dile getirdiği kaydedildi. Katılımcılar, izolasyon politikalarının gözden geçirilmesinin hem insani hem de bölgesel iş birliği açısından olumlu sonuçlar doğuracağını savundu.
TBMM’de yapılan ortak açıklama, Türkiye’de farklı siyasi eğilimlerden milletvekillerinin Abhazya meselesi etrafında ortak bir çağrı yapması bakımından dikkat çekici bir gelişme olarak değerlendirildi. Parlamenterler, Abhazya ile ilişkiler konusunda insan hakları, aile bağları ve serbest dolaşım ilkelerinin esas alınması gerektiğini belirterek, hükümeti doğrudan ulaşımın yeniden sağlanması ve seyahat kısıtlamalarının kaldırılması yönünde adım atmaya davet etti.
