Abhazya’nın Rusya ile çifte vatandaşlığa sahip sakinleri, Moskova’daki havalimanlarında Rusya sınırından geçerken Abhaz pasaportlarını kullanmakta sorun yaşıyor. Rus sınır görevlilerinin bazı yolcuların Abhaz pasaportlarıyla ülkeye girişine veya ülkeden çıkışına izin vermediği ve Rus pasaportu talep ettiği bildirildi. Abhazya Dışişleri Bakanlığı, 21 Ekim’de yaptığı açıklamada sorunun çözümü için Rus makamlarıyla görüşmeler yürütüldüğünü duyurdu.
Bakanlığın açıklamasına göre sorun, hem Abhazya hem de Rusya vatandaşlığı bulunan kişilerin Moskova havalimanlarındaki sınır kontrollerinde yaşadığı münferit olaylardan kaynaklanıyor. Abhaz yetkililer, benzer vakaların diğer sınır geçiş noktalarında yaşandığına ilişkin ellerinde bilgi bulunmadığını belirtti. Bakanlık, sorun yaşayan vatandaşlardan olayın ayrıntılarını resmî olarak kendilerine bildirmelerini istedi.
Konu, Abhazya Dışişleri Bakanı Oleg Bartsits ile Rusya’nın Abhazya’daki maslahatgüzarı Maksim Litvinov arasında 22 Ekim’de yapılan görüşmede ele alındı. Abhaz tarafı, Rus vatandaşlığı da bulunan Abhazya vatandaşlarının Abhaz pasaportlarıyla Rusya’ya giriş veya Rusya’dan çıkış sırasında sınır kontrolünden geçirilmemesine ilişkin vakaların artmasından duyduğu endişeyi dile getirdi. Taraflar, mevcut ikili anlaşmalar çerçevesinde sorunun çözümü için iş birliğini sürdürme konusunda mutabık kaldı.
JAMnews’in 26 Ekim tarihli haberine göre Rus makamları, çifte vatandaşlığa sahip kişilerin Rusya sınırını geçerken Rus pasaportlarını kullanması gerektiği görüşünü savunuyor. Ancak Abhazya’da bu uygulamanın gerekçesi ve sonuçları tartışma konusu. Abhazya Dışişleri Bakanlığı, Rus makamlarıyla yürütülen istişarelerin devam ettiğini belirtirken sorunun giderildiğine ilişkin bir açıklama yapılmadı.
Abhazya pasaportunun uluslararası alanda sınırlı ölçüde tanınması, bölge sakinlerinin seyahat imkanlarını önemli ölçüde kısıtlıyor. Abhazya’nın bağımsızlığını yalnızca az sayıda ülke tanıyor ve Abhaz pasaportuyla uluslararası seyahat etmek oldukça zor. Bu nedenle Rus pasaportu, bölge sakinlerinin yurt dışına çıkabilmesi açısından büyük önem taşıyor. Bununla birlikte Abhazya’da yaşayan Rus vatandaşlarının önemli bir bölümü, Rusya’da kullanılan iç pasaporta değil, uluslararası seyahatlerde kullanılan Rus pasaportuna sahip.
Abhazya’da Rus vatandaşlığının yaygınlığı, bölgenin Rusya ile ilişkilerinin de temel unsurlarından biri. JAMnews’in 12 Ekim tarihli haberinde, Rus pasaportunun bölge sakinlerine seyahat ve çalışma imkanlarının yanı sıra emeklilik ve sosyal haklara erişim açısından da avantajlar sağlayabildiği belirtildi. Ancak Rus vatandaşlığı edinmek, Abhazya’da siyasi ve toplumsal açıdan tartışmalı bir konu olmayı sürdürüyor.
Rusya ile Abhazya arasındaki çifte vatandaşlık anlaşması, 27 Eylül 2022’de Moskova’da imzalandı ve tarafların onay belgelerini karşılıklı olarak teslim etmesiyle 25 Nisan 2025’te yürürlüğe girdi. Anlaşma, iki taraf arasındaki vatandaşlık meselelerini düzenlemeyi amaçlıyor. Buna rağmen Moskova havalimanlarında yaşanan son olaylar, çifte vatandaşların sınır geçişlerinde hangi belgeleri kullanabileceği konusundaki anlaşmazlığın devam ettiğini gösteriyor.
Abhazya Dışişleri Bakanlığı, vatandaşlara yalnızca kendisinin ve diğer yetkili kurumların resmi açıklamalarını dikkate almaları çağrısında bulundu. Bakanlık, sınır geçişlerinde sorun yaşayan kişilerin olayın koşullarını ayrıntılı biçimde bildirmesini isterken Rus makamlarıyla görüşmelerin sürdüğünü açıkladı. Mevcut durumda uygulamanın hangi gerekçeyle başlatıldığına ve ne zaman değiştirileceğine ilişkin kesin bir bilgi bulunmuyor.


