Çeçen aktivist Mansur Movlayev’in Rusya’ya iade edilmesini önlemek amacıyla yürütülen hukuki mücadele için yardım kampanyası başlatıldı. Movlayev’in yakınları tarafından duyurulan kampanyada, Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Komitesi’ne sunulacak yeni hukuki yanıtın hazırlanması için 12 bin İsviçre frangı toplanması hedefleniyor. Gerekli desteğin sağlanması halinde Kazakistan’ın savunmasına karşı ek deliller sunulması ve aktivistin Rusya’ya iade edilmesi durumunda karşılaşabileceği işkence ve kovuşturma risklerinin ortaya konulması amaçlanıyor.

Movlayev’e destek veren grup, 8 Kasım’da sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla kampanyayı duyurdu. Açıklamada, Kazakistan’ın BM İnsan Hakları Komitesi’ne Movlayev’in şikayetiyle ilgili kendi görüşlerini ilettiği ve buna karşı hukuki açıdan kapsamlı bir yanıt hazırlanması gerektiği belirtildi. Yaklaşık 40 saatlik avukatlık çalışması gerektiren süreçte saat başına 300 İsviçre frangı ücret ödenmesi öngörülüyor. Movlayev’in yakınları, daha önce BM’ye yapılan başvurunun hazırlanması ve sunulması için gereken masrafları kendilerinin karşıladığını ancak yeni aşama için gerekli miktarı tek başlarına toplayamadıklarını bildirdi.

Kampanya, Kazakistan’ın aktivistin iadesine ilişkin tutumunu BM’ye iletmesinin ardından başlatıldı. Kazakistan Başsavcılığı, 1 Ekim’de verdiği yanıtta Movlayev hakkındaki iltica başvurusunun reddine ilişkin mahkeme kararlarına atıfta bulunarak Rusya’ya iadesinin önünde hukuki bir engel bulunmadığını savundu. Başsavcılık ayrıca BM İnsan Hakları Komitesi’nin iadenin durdurulması yönündeki talebini tavsiye niteliğinde değerlendirdi. Bu tutum, aktivistin yakınları ile insan hakları savunucularının iade riskine ilişkin endişelerini artırdı.

BM İnsan Hakları Komitesi, 23 Şubat 2026’da Movlayev adına yapılan bireysel başvuruyu kayda alarak Kazakistan’dan şikayet inceleninceye kadar aktivisti Rusya’ya iade etmemesini istedi. Komitenin acil geçici tedbir kararı, iade halinde telafisi mümkün olmayan zararların ortaya çıkabileceği durumlarda başvurulan bir koruma mekanizması niteliği taşıyor. Kazakistan Yüksek Mahkemesi de 24 Şubat’ta iade kararının uygulanmasını, Movlayev’in iltica talebine ilişkin sürecin sonuçlanmasına kadar durdurdu. Ancak 10 Eylül’de Kazakistan Yargıtayı, aktivistin iltica talebinin reddedilmesine ilişkin alt mahkeme kararlarında hukuka aykırılık bulunmadığına hükmetti.

Mayıs 2025’ten bu yana Kazakistan’ın Almatı kentindeki tutukevinde bulunan Movlayev, Çeçenya’da güvenlik güçlerinin gerçekleştirdiği iddia edilen kaçırma ve işkence olaylarını kamuoyuna duyurmasıyla tanınıyor. 2019-2020 yıllarında Çeçenya’daki kaçırılma, zorla kaybedilme ve işkence vakalarına ilişkin bilgileri muhalif platformlara aktaran aktivist, 2022’de güvenlik güçleri tarafından alıkonulduğunu ve gayriresmi bir cezaevinde tutulduğunu açıklamıştı. Ocak 2023’te tutulduğu yerden kaçmayı başaran Movlayev, Kırgızistan’a ulaşmıştı. Rusya tarafından aşırılıkçı faaliyetleri finanse etmekle suçlanan aktivist, Ağustos 2023’te Kırgızistan’da gözaltına alınmış, altı ay hapis cezasına çarptırılmıştı. 20 Kasım 2023’te serbest bırakılan Movlayev, Rusya’ya gönderilmemek için ülkeyi kendi imkanlarıyla terk etmişti.

Kazakistan’da Mayıs 2025’te yeniden gözaltına alınan Movlayev hakkında Rusya’nın iade talebi kabul edilmişti. İltica başvurusunun reddedilmesi ve iade kararının kesinleşmesi sonrasında 15 Eylül 2026’da tutukevinde intihar girişiminde bulunan aktiviste zamanında tıbbi müdahalede bulunulmuştu. Avukatı aracılığıyla kamuoyuna yansıyan mektubunda Rusya’ya gönderilme korkusunu dile getiren Movlayev, Kazakistan’da defnedilmek istediğini de belirtmişti. Uluslararası insan hakları kuruluşları, Rusya’ya iade edilmesi halinde işkence ve kötü muameleye maruz kalabileceği uyarısında bulunarak Kazakistan’a iade kararını durdurma çağrısı yapmıştı.

Movlayev’in avukatları ve yakınları, yeni yardım kampanyasıyla BM İnsan Hakları Komitesi’ndeki hukuki süreci sürdürmeyi hedefliyor. Toplanması planlanan 12 bin İsviçre frangının, Kazakistan’ın sunduğu gerekçelere karşı hazırlanacak yanıtın ve ek delillerin sunulması için kullanılacağı bildirildi. Aktivistin Rusya’ya iade edilip edilmeyeceği ise BM’deki başvurunun değerlendirilmesi ve Kazakistan makamlarının alacağı tutumla netleşecek.

Sosyal Medyada Paylaş
LinkedIn
Twitter
Facebook

Önerilen Haberler