• Home
  • Kafkasya
  • Çerkes temsilcilerin Kabardey-Balkar ziyareti tartışma yarattı

Çerkes temsilcilerin Kabardey-Balkar ziyareti tartışma yarattı

Türkiye, Ürdün ve Suriye’den bazı Çerkes temsilcilerinin Kabardey-Balkar’a gerçekleştirdiği ziyaret, Türkiye’deki Çerkes kurumlarının tepkisine neden oldu. Ziyaretin öncesinde Moskova’da Rusya Dışişleri Bakanlığı’nın ev sahipliğinde düzenlenen toplantının içeriği ve tarihsel çerçevesi de tartışmaların odağına yerleşti.

28 Ekim’de Moskova’da gerçekleştirilen toplantı, Rusya Dışişleri Bakanlığı, Rossotrudniçestvo ve Dünya Çerkes Birliği’nin (DÇB) ortak organizasyonuyla düzenlendi. “Asırlar Boyunca Rusya ile El Ele, Onur ve Şan Kazanarak” başlıklı yuvarlak masa toplantısı, Rusya’da 2026 yılının “Rusya Halklarının Birliği Yılı” ilan edilmesi ve Kabardey-Balkar’ın Rus devletine katılışının 470. yıl dönümüne hazırlık çerçevesinde gerçekleştirildi.

Toplantıya Rusya Devlet Başkanı’nın uluslararası kültürel işbirliğinden sorumlu özel temsilcisi Mihail Şvidkoy, Rossotrudniçestvo Başkanı İgor Çayka, Rusya Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, senatörler, milletvekilleri ve DÇB Başkanı Hacı-Murat Sohrokov katıldı. Türkiye’den Kafkas Dernekleri Federasyonu (KAFFED) yöneticilerinin yanı sıra Ürdün, Suriye, İsrail ve Avrupa’daki Çerkes kurumlarının temsilcileri de toplantıda yer aldı.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’un katılımcılara gönderdiği mesajın okunduğu toplantıda, Çerkeslerin Rusya tarihine, devletin oluşumuna ve gelişimine katkıları üzerinde duruldu. Rus yetkililer, Çerkes kültürel mirasının korunmasına, anadillerin desteklenmesine ve geleneksel yerleşim bölgelerinde halklar arası uyumun geliştirilmesine yönelik çalışmalara dikkat çekti. Rusya Dışişleri Bakanlığı, Çerkes toplumu temsilcilerinin bu konulardaki ilgiden dolayı Rusya’ya teşekkürlerini ilettiğini duyurdu.

Toplantıda söz alan KAFFED Genel Başkanı Ünal Uluçay ve Genel Başkan Yardımcısı Şeneser Tokmak ise anavatanla ilişkilerin geliştirilmesine yönelik taleplerini dile getirdi. Türkiye ile Rusya arasındaki ilişkilerin güçlenmesinin Çerkeslerin çıkarına olduğunu belirten federasyon yöneticileri, ekonomik, kültürel ve turizm alanlarındaki işbirliğinin artırılmasını, gençler için burs imkanlarının geliştirilmesini ve diaspora ile anavatan arasındaki bağların güçlendirilmesini gündeme getirdi.

Moskova’daki toplantının ardından, aralarında Türkiye, Ürdün ve Suriye’den gelen Çerkeslerin bulunduğu heyet Kabardey-Balkar’a geçti. Rossotrudniçestvo, Rusya Dışişleri Bakanlığı ve DÇB işbirliğiyle “Rusya — Fırsatlar Ülkesi” programı kapsamında düzenlenen ziyaretin amacı, katılımcıların bölgeyi tanıması ve anavatanla kültürel ilişkilerin geliştirilmesi olarak açıklandı.

29 Ekim’de Nalçik’teki Kabardey-Balkar Devlet Üniversitesi’ni (KBDÜ) ziyaret eden heyet, üniversitenin Adıge Kültür Merkezi ile Balkar Kültür Merkezi’nde hazırlanan sergileri gezdi. Geleneksel kıyafetler, gündelik yaşam, mutfak kültürü ve halkların tarihine ilişkin çalışmaların tanıtıldığı programda müzik dinletileri ve dans gösterileri de düzenlendi. Heyete geleneksel yemekler ikram edildi.

Ziyaretçiler arasında Suriye Çerkes Yardım Derneği Başkanı Hişam Kat da yer aldı. 1985 yılında aynı üniversitenin İnşaat Mühendisliği bölümünden mezun olan Kat, yaklaşık 40 yıl sonra yeniden üniversiteye geldi. Kat, Adıge, Balkar ve Rus kültürüne ait mirasın korunmasından duyduğu memnuniyeti dile getirerek Suriye’de yaşayan Çerkeslerin de kendi kültürlerini ve geleneklerini gelecek kuşaklara aktarmaya çalıştığını söyledi.

Heyetin programında Nalçik’teki eğitim ve sosyal kurumların, gençlik merkezlerinin ve Ulusal Müze’nin ziyaret edilmesi de yer aldı. Bölgedeki kültürel ve turistik alanların tanıtılmasının ardından ziyaretin Karaçay-Çerkes’te devam etmesi planlandı. Kabardey-Balkar yönetimi, programı diaspora topluluklarıyla kültürel ve dostane ilişkilerin geliştirilmesi açısından önemli bir girişim olarak değerlendirdi.

Moskova’daki toplantının ardından Türkiye’deki Çerkes kurumları organizasyona tepki gösterdi. Çerkes Dernekleri Federasyonu (ÇERKES-FED), toplantının siyasi çerçevesine ve tarihsel anlatısına itiraz ederek 1557 yılının gönüllü birliktelik olarak sunulmasını eleştirdi. Federasyon, Çerkeslerin bir asırdan uzun süren savaşların ardından soykırım ve sürgüne maruz bırakıldığını hatırlatarak anadil hakları konusunda da somut güvenceler istedi.

Toplantıya yönelik bir diğer tepki Kayseri Kafkas Derneği’nden geldi. Derneğin açıklamasında, KAFFED ve DÇB’nin Çerkes toplumunun tamamını temsil etmediği belirtilirken, Rusya Dışişleri Bakanlığı’nın Çerkes temsilcilerinin Rusya’ya minnettarlık duyduğu yönündeki ifadesi de eleştirildi. Dernek, Rusya ile hak temelli diplomatik görüşmelere karşı olmadıklarını, ancak bu temasların Çerkes halkının tarihsel gerçekleri ve hakları gözetilerek yürütülmesi gerektiğini vurguladı.

Moskova’daki toplantı ve ardından gerçekleştirilen Kabardey-Balkar ziyareti, Çerkes diasporası ile anavatan arasındaki ilişkilerin niteliğine ilişkin farklı yaklaşımları yeniden gündeme taşıdı. Bir tarafta kültürel, ekonomik ve diplomatik ilişkilerin geliştirilmesini önemli bir fırsat olarak gören kurumlar bulunurken diğer tarafta tarihsel yüzleşme, anadil hakları ve temsil meselesinde somut adımlar atılmadan bu tür organizasyonların düzenlenmesine itiraz eden kuruluşlar yer alıyor.

Sosyal Medyada Paylaş
LinkedIn
Twitter
Facebook

Önerilen Haberler